Türkiyede bilinmeyen fakat 1989 yılından bu yana Amerikan pediatri servisi akademisi tarafından önerilen ve Californiya da Prof.Dr.Acredolo ve Prof.Dr.Goodwyn tarafından keşfedilen bebeklerle işaret dilinde iletişim hakkında çalışmalar yaptığını ve 100 aile ve bebekleri ile birlikte uzun dönemde çocuk üzerinde faydalı olduğu belgeledikleri görüldü. Yapılan çalışmalarda 8 aylıktan 6. Sınıfa gelene kadar ki çocuklarda işaret dilinin imla okuma ve kelime haznesinin geliştirmesi gibi konularda etkin yardımcı bir araç olduğunu göstermiştir. Aslında bebek işaret dili dil gelişiminin uzantısıdır. Bebekler birinci doğum günlerine doğru işaretler kullanmaya başlarlar. Bu dönemde parmaklarıyla işaret etmeye, baş baş demeye, öpücük atmaya, istemeye, bay bay demeye, kucağa alınmayı isteyerek kollarını kaldırmaya başlarlar. Bebek işaret dilinde tam bu noktada temel gelişim yeteneği üzerine kurulmuştur. Temel olarak Amerikan İşaret Dili (ASL) bebeklerin farkında olmadan bildiği ve yaptığı, ebeveynlerin hiç farkında olmadığı bir işaret dilidir.
Amerikan Pediatri Servisine göre bebek işaret dilini öğrenmek ve kullanmak:
1-Bebekler ve aileler için doğal, kolay ve eğlenceli bir iletişim aracıdır.
2-Bebeğinizle sözlü iletişimi güçlendiren sembolik işaretlerdir.
3-Bebeğinizin ihtiyaçlarını isteklerini ve hatta karmaşık düşüncelerini iletebilmek için kullanabileceği güçlü bir yoldur.
Eski bir Japon atasözü derki: Çocuklarınızda’’ Üç yaşına kadar yaşananların etkisi 100 yaşına kadar sürer’’. Bu atasözüne göre çocuklarımızın ilk 3 yılı çok önem arz etmektedir. Çocuklar 3 yaşına geldiklerinde beyinleri yetişkinlerden iki kat daha aktiftir. O yaşta bile yaşadığı dünya hakkında beyninde son derece karmaşık ve birbirleriyle bağlantılı bilgi tabanı oluşmuştur. Bu nedenle çocuklarımızın ilk üç yılı çok önemlidir. Erken dönemde verilen bebek işaret dili eğitimi araştırmalarla ispatlanmıştır ki dil gelişimi, bilişsel gelişim, kendiyle barışık olma, çevreye uyum kabiliyeti, daha erken konuştukları ve IQ seviyesinin yüksek olduğu kanıtlanmıştır. Bebek işaret dili aynen emekleme gibi gelişimin mihenk taşlarından birisidir. Eğer ebeveynler bebekleriyle üç yollu iletişime geçerlerse hem işareti kullanıp hem de konuşurlarsa, bebek sizi duyacak işitsel uyarısı gelişecek, yaptığınız işareti görecek görsel uyarısı gelişecek ve bebek işaret dilinin nasıl yapıldığını izleyerek kendisi yapmaya çalışarak kinestetik yükleme oluşmaya başlayacaktır.
Bebek işaret dilini çocuklarımıza yaklaşık 8 aylık iken el hareketlerine baktıkları, hareketli cisimleri takip ettikleri, etrafını izlemeye başladıkları ve derdini anlatmaya çalıştıkları bu dönemde verilmeye başlanılmalıdır.
Annelerin bilmesi gereken 80 farklı işaret vardır. Anneler bu kelimeleri bizden öğrendikten sonra bebekleriyle konuşurlarken öğrendikleri hareketi yapmaları gerekmektedir. Nasıl yabancı dil öğretilen bir çocuğa yabancı kelimeyi nesne ile birlikte öğretiliyorsa, bebek işaret dilinde aynıdır. İşaret yapılırken anne konuşur böylece bebek bunu hafızaya alır ve öğrenir.
İSMAİL ÖÇAL – Tuba ÇETİNEL ÖÇAL
TÜRK İŞARET DİLİ EĞİTMEN VE TERCÜMANI